Bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde Akşehir'de herkesin sevdiği, güler yüzlü ve zeki bir adam yaşarmış: Nasrettin Hoca. Hoca hem çok bilge hem de çok nüktedanmış; verdiği derslerin çoğunu bir şaka, bir espri içinde saklarmış. Komşuları başları sıkıştığında hep ona akıl danışırmış.
Günlerden bir gün Hoca'nın evine misafirler gelecekmiş ama koskoca yemeği pişirecek büyük bir kazanı yokmuş. Düşünmüş taşınmış, sonunda zengin ve biraz da cimri komşusuna gitmiş. "Komşum," demiş, "bir günlüğüne şu büyük kazanını ödünç alabilir miyim?" Komşusu istemeye istemeye de olsa kazanı vermiş ama içinden "Bakalım geri getirecek mi?" diye geçirmiş.
Ertesi gün Hoca kazanı geri getirmiş. Ama komşusu kazanın içine bakınca ne görsün: İçinde küçücük bir tencere duruyormuş! "Bu da ne Hoca?" diye sormuş şaşkınlıkla. Hoca gayet ciddi bir yüzle, "Müjde komşum," demiş, "senin kazanın bu gece doğum yaptı! İşte bu küçük tencere onun yavrusu. Anasının yanında sana ait, buyur al." Komşu önce şaşırmış ama küçük tencereyi bedavaya kapmak işine gelmiş. "Vay be, demek kazanlar doğuruyormuş!" deyip tencereyi sevinçle almış. Aç gözlülüğü yüzünden hiç itiraz etmemiş.
Aradan birkaç hafta geçmiş. Hoca yine kapıyı çalmış: "Komşum, o büyük kazanına yine ihtiyacım oldu, verir misin?" Komşu bu sefer hiç naz yapmamış; "Doğuran kazan bu ya!" diye düşünüp koşa koşa vermiş. Hatta içinden, "Bakalım bu sefer ne doğuracak?" diye ellerini ovuşturmuş. Günler geçmiş, Hoca kazanı geri getirmemiş. Bir gün, iki gün, bir hafta... Komşu dayanamayıp Hoca'nın kapısına dayanmış. "Hoca, benim kazanım nerede? Neden getirmiyorsun?"
Nasrettin Hoca çok üzgün bir yüz takınmış, elini göğsüne koymuş: "Başın sağ olsun komşum," demiş ağır ağır. "Ne yazık ki senin kazan öldü." Komşu küplere binmiş: "Sen ne diyorsun Hoca? Hiç kazan ölür mü? Böyle saçmalık olur mu?" Hoca gayet sakin gülümsemiş: "Komşum, kazanın doğurduğuna inandın da öldüğüne mi inanmıyorsun? Doğuran bir şey elbette bir gün ölür de."
Komşu bir an donup kalmış. Ağzını açmış, kapamış; söyleyecek söz bulamamış. Çünkü Hoca haklıymış: Küçük tencereyi bedavaya almak için "kazan doğurdu" yalanına seve seve inanmıştı; şimdi işine gelmeyince "kazan ölmez" diyordu. Kendi açgözlülüğü kendi başına iş açmıştı. Sonunda başını önüne eğmiş, sessizce evine dönmüş.
Akşehir halkı bu olayı duyunca günlerce gülmüş. Nasrettin Hoca bir kez daha, kimseyi kırmadan, tatlı bir şakayla önemli bir ders vermiş: İnsan yalnızca işine geldiğinde bir şeye inanıp gelmediğinde inkâr edemez. Doğru, hep doğrudur. O günden sonra cimri komşu da açgözlülüğünden biraz vazgeçmiş, kimseyi bedavaya kandırmaya kalkmamış. Nasrettin Hoca'nın nükteleri ise dilden dile, ülkeden ülkeye yayılmış, yüzyıllar boyunca herkesi hem güldürmüş hem düşündürmüş. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.